Türkiyenin En Kapsamlı Biyopsi Sitesi…

Yazar: Dr. Metin Çevener – Girişimsel Radyoloji Uzmanı

Genellikle lenf bezlerinde anormal bir büyüme veya şekil değişikliği olması durumunda gerçekleştirilen, tanı koyma amacıyla yapılan bir biyopsidir. Lenf bezi biyopsileri ile ilgili tüm detayları yazımızda bulabilirsiniz.

Lenf nodu biyopsisi hangi amaçla yapılmaktadır?

Doku aralarındaki biriken atık sıvıların toplanmasını ve toplanan sıvıların yeniden kan dolaşımına dönmesini sağlayan çok ince kanalcıklar sistemi lenf sistemidir. Bu kanalcıklar üzerinde bulunan, genellikle mercimek tanesi büyüklüğünde izlenen yuvarlak/oval tomurcuklara lenf nodları, lenf düğümleri veya lenf bezleri denilmektedir. Lenf kanalları ve lenf düğümleri, tüm doku ve organlarımızı sararak bütün vücudumuzu kapsayan bir sistemdir.

Lenf bezlerinden genellikle 3 farklı amaçla parça alınabilmektedir;

1. Kanser hastalığının lenf bezlerine sıçramasının değerlendirilmesi
2. Büyümüş lenf bezlerinin lenf kanseri (lemfoma) olup olmadığının belirlenmesi
3. Lenf bezlerindeki enfeksiyonun belirlenmesi

Parça alınmasını gerektiren sebeplerin başında, kanser hastalığının lenf bezlerine yayılım gösterip göstermediğinin anlaşılması gelmektedir. Kanser hastalığında yayılım bazen kan yoluyla, bazen de lenf kanallarıyla olur. İşte lenfatik yolla yayılan kanserlerde lenf bezlerine biyopsi işlemi ile kanserin lenf bezlerine sıçrayıp sıçramadığı belirlenebilmektedir. Bu durum hem kanserin evresinin belirlemede hem de uygun tedavi yönteminin seçiminde (kemoterapi, ameliyat, ışın gibi) önem arz eder.

Bazen boyun, koltuk altları veya kasıklarda yerleşim gösteren veya görüntüleme yöntemleri ile karın-göğüs boşluğu içerisinde büyümüş lenf bezleri olması halinde, özellikle simetrik olarak vücudun birden çok yerinde aynı anda büyüdüğünde lenfoma hastalığından şüphelenilebilmektedir. Bu durumda bazen lenf bezlerinden parça alınarak tanının netleştirilmesi gerekmektedir.

Bazı özel durumlarda ise enfeksiyon ile kötü huylu hastalığın ayırt edilmesi için lenf bezinden parça alınarak bu ayrımın yapılması gerekebilmektedir. Özellikle enfeksiyona sebep olan mikrobun anlaşılması için de lenf bezinden parça almak gerekebilmektedir. Alınan parçaların mikrobiyoloji laboratuarına gönderilir, bu da saptanan enfeksiyon etkenine göre antibiyotik düzenlemesi yapılır.

Lenf nodu biyopsi yöntemleri nelerdir?

Lenf bezlerinden genellikle iğne biyopsisi veya eksizyonel biyopsi olarak 2 şekilde biyopsi yapılabilir.

Eksizyonel (ameliyat ile) biyopsi; Lenf kanseri (Lemfoma) hastalığı şüphesi halinde ilk olarak tercih edilen yöntemdir. Pratik uygulamada patoloji branşı, lemfoma tanısı koyabilmek için genellikle lenf bezinin tamamının alınarak incelenmesini istemektedir. Bu nedenle lemfoma ön tanısı olan hastalara iğne biyopsisi yerine eksizyonel biyopsi (ameliyat ile alınması) önerilir. Bu işlem bölgesel veya genel anestezi ve küçük bir kesi ile yapılan bir yöntemdir. Genellikle cerrahi branşlar tarafından gerçekleştirlir.

İğne biyopsileri; günümüzde neredeyse standart haline gelmiş bir yöntemdir. Kanserlerin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığı konusundan net ve detaylı bilgi verir. Ayrıca enfeksiyonların ayırt edilmesini, enfeksiyonlara bağlı lenf bezi büyümelerini saptar. İğne biyopsileri nokta atışı yapılan biyopsilerdir. Tüm iğne biyopsileri görüntüleme eşliğinde gerçekleştirilir. Görüntüleme olarak ultrasonografi veya tomografi kullanılabilir. Bu sayede görüntüleme ile parça alınacak lenf bezinden nokta atışı doku alınabilir.

Lenf bezlerine yapılacak iğne biyopsileri için günümüzde 2 farklı seçenek mevcuttur;

• Trucut (kor) biyopsi: Günümüzde standartlaşmış bir biyopsi şeklidir. Tru-cut iğneler, parça alınacak lenf bezinden silindirik şekilde 1-2 cm uzunluğunda, ortalama 1,5 mm genişliğinde doku alırlar. Alınan bu dokuda milyonlarca hücre bulunur. Çok fazla hücre alınmasına olanak sağladığı için patolojik değerlendirme daha doğru olur. Ayrıca çok fazla hücre alınabilmesi özelliği nedeniyle trucut biyopsi ile alınan dokulardan genetik analizler, immün boyama çalışmaları, tümörlerin alt tiplendirmesi, tedavide akıllı ilaca ve immünoterapi ilaçlarına uygunluk gibi değerlendirmeler yapılabilir.
• İnce iğne biyopsisi: Birçok durumda artık yerini trucut biyopsilere bırakmıştır. Ancak özel durumlarda hücre yapısının değerlendirmek için halen kullanılabilmektedir. Bu nedenle bazen trucut biyopsisi ile aynı anda yapılabilmektedir. Ancak ince iğne biyosisinin bazı dezavantajları mevcuttur. İnce iğne biyopsilerinde çok az hücre alınabilmesi nedeniyle dokulardan genetik analiz analiz veya immün boyama yapılabilmesi pek mümkün olmaz. Bu nedenle dokuların alt tiplendirilmesi ve tedavinin yönlendirilmesi konusunda yetersiz kalabilir.

Biyopsi çeşitleri ile ilgili daha detaylı bilgi için bu yazımızı okuyabilirsiniz.

Lenf nodu biyopsisi nasıl yapılır?

Lenf bezi biyopsileri görüntüleme eşliğinde lokal anestezi altında gerçekleştirilen günübirlik biyopsilerdir.

Biyopsi aşamaları genellikle şu şekildedir;

Biyopsi hazırlığı ve görüntülerin değerlendirilmesi:

İşlem öncesinde lenf bezine ait görüntülemeler değerlendirilerek biyopsi planı oluşturulmalıdır. Eski görüntülemelerin yetersiz olması durumunda yeni bir görüntüleme yapılabilmektedir. Cilt altında yüzeyel yerleşimli lenf bezlerinin işlem öncesinde ultrasonografi ile değerlendirilmesinde fayda vardır.

Karın boşluğunda yerleşimli lenf bezlerinin biyopsileri hariç tutulursa, diğer lenf bezlerinin biyopsisinde işlem öncesinde uzun açlık gerekmez. Çoğu hastada 1-2 saatlik açlık yeterlidir. Çok yüzeysel yerleşimli lenf bezlerinin biyopsilerinde kan sulandırıcıları kesilmeyebilmektedir. Ancak derin yerleşimli lenflerin biyopsilerde hastanın klinik riskine göre işlem öncesi kan sulandırıcılarını kesmek veya yerine başka kan sulandırıcı başlamak gerekebilmektedir.

Biyopsiye eşlik edecek görüntüleme yöntemi ve biyopsi tekniğinin seçilmesi

Lenf bezlerinin biyopsisi sırasında görüntüleme kullanımı artık neredeyse standart hale gelmiştir. Biyopsi sırasında kullandığımız görüntüleme yöntemi lenf bezinin yerleşimine göre yapılmaktadır. Yüzeyel alanlarda yerleşimli lenf düğümlerinden biyopside ultrason, karın boşluğu gibi derin alanlarda yerleşimli lenf bezlerinin biyopsisinde ise tomografi kullanılmaktadır.

Lokal anestezi kullanılması

Lenf bezlerine biyopsi yaparken lokal anestezi kullanılması çok ciddi bir konfor sağlar. Lokal anestezi hızlı etki gösteren ve etkisi 1-2 saat devam eden bir uyuşturma yöntemidir. Vücutta lenf bezleri çevresinde genellikle yağ doku bulunduğu için lenf bezleri ve çevresinin lokal anestezi ile uyuşturulması yüksek başarıyla gerçekleştirilmektedir. Lokal anestezi ile ilgili daha detaylı okuma için buraya tıklayabilirsiniz.

Biyopsi işlemi

Genellikle sırtüstü yatar pozisyonda, lokal anestezi ile ağrısız olarak gerçekleştirilebilen bir biyopsidir. Lenf bezi biyopsisinde lokal anestezi ile hasta konforu üst düzeydedir. İyi bir anestezi ile hasta tamamen uyanık olmakla birlikte hiçbir ağrı hissetmez.

Biyopsi işlemi ciltten iğne ile girilerek gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle kesi-dikiş ve sonrasında pansuman gerekmez. İşlem yerinde bir kalmaz. Alınan parçalar ise özel solüsyonlara konularak patoloji laboratuarına gönderilmektedir.

İşlemden hemen sonra genellikle hastalar ayağa kalkabilirler. Genellikle biyopsi günü hafif istirahat önerilmektedir. Ağır bir iş olmadığı müddetçe gereklilik halinde çalışması gereken kişiler işe dönebilirler.

Biyopsi sonrası takip süreci

Lenf düğümlerine yapılan iğne biyopsileri sonrasında ciddi bir yakın takip gerekmez. Koltuk altı, kasık gibi bölgelerde bulunan lenf bezlerinden yapılan biyopsilerden sonra hastalar hemen taburcu edilebilirler. Karın boşluğundan yapılan lenf nodu biyopsilerinden sonra ise hastalar 1-2 saat gözetim altından tutularak taburcu edilirler.

Diğer biyopsiler ile ilgili detaylı bilgi için buraya tıklayarak ana sayfamıza göz atabilirsiniz.

Dr. Metin Çevener, MD, EDIR, girişimsel radyoloji alanında özellikle girişimsel tedavilere odaklanan Türkiye’nin önde gelen girişimsel radyoloji uzmanlarından biridir. 2009 yılından beri girişimsel radyoloji alanında faaliyet gösteren Dr. Metin Çevener, günlük pratik uygulamalarını 2015 yılından beri girişimsel onkoloji alanına yoğunlaştırmıştır. Ayrıca tiroid nodüllerinin girişimsel tedavileri, miyom hastalarında embolizasyon yöntemi, varis hastalığının girişimsel tedavileri, periferik arter hastalıkları ve ağrı konusu ile de ilgilenmektedir. 2005 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olmuş, 2012 yılında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Radyoloji ihtisasını tamamlamıştır. 2009 yılından beri girişimsel radyoloji ile ilgilenen Dr. Metin Çevener 2019 yılında European Diploma in Radiology diplomasını almaya hak kazanmış, 2022 yılında ‘Centre of Excellence’ belgesi almıştır. Mesleki kuruluş üyelikleri arasında Cardiovascular and Interventional Radiology of Europe (CIRSE), European Society in Oncology (ESIO), European Society of Oncologic Imaging (ESOI), Türk Girişimsel Radyoloji Derneği (TGRD) yer almaktadır. Ulusal ve uluslararası kongre ve sempozyumlarda hem katılımcı ve hem de davetli konuşmacı olarak yer alan Dr.Metin Çevener’in 20’den fazla ulusal ve uluslararası bilimsel makalesi ve 300’den fazla atıfı bulunmaktadır. Dr. Metin Çevener daha önce Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesinde, Memorial Hastaneler Grubunda ve Varisson Görüntüleme Merkezinde çalışmış olup mesleki görevine Medicana International İstanbul Hastanesinde devam etmektedir. Google Scholar LinkedIn Instagram X Facebook